Sollicitatiegesprek vragen: 30 vragen die je als werkgever stelt

De beste sollicitatiegesprek vragen gaan over wat een kandidaat écht gedaan heeft, niet over wat die zegt te kunnen. "Ben je stressbestendig?" levert altijd "ja" op. "Vertel over de drukste dienst die je hebt gedraaid" levert een verhaal op dat je kunt toetsen. In dit artikel vind je 30 vragen voor werkgevers, verdeeld over zes categorieën. Je leest hoe je met de STAR-methode doorvraagt, welke vragen je niet mag stellen en hoe je kandidaten eerlijk vergelijkt.

Zo bereid je een sollicitatiegesprek voor

Stel elke kandidaat dezelfde vragen in dezelfde volgorde. Dan vergelijk je antwoorden in plaats van indrukken. Een vast gesprek voelt misschien stijf, maar het voorkomt dat je onbewust kiest voor de kandidaat die het meest op jou lijkt.

Begin bij de functie. Pak je functieomschrijving of vacaturetekst erbij en schrijf de drie tot vijf dingen op die iemand echt moet kunnen. Kies per punt een of twee vragen uit de lijst hieronder. Meer dan tien hoofdvragen past niet in een gesprek van een uur: je hebt de tijd nodig om door te vragen.

Spreek ook vooraf af wie wat doet. Voer je het gesprek met z'n tweeën, laat dan één persoon de vragen stellen en de ander aantekeningen maken. Plan na het gesprek tien minuten om je indruk direct op te schrijven, voordat de volgende kandidaat binnenkomt.

De STAR-methode: zo vraag je door als werkgever

De STAR-methode is een manier om door te vragen op een concrete situatie uit het verleden. STAR staat voor Situatie, Taak, Actie en Resultaat. Het idee erachter: hoe iemand zich eerder gedroeg, zegt meer dan hoe iemand denkt dat die zich zou gedragen.

Je begint met een open vraag naar een voorbeeld, zoals "Vertel over een keer dat een klant boos werd." Daarna loop je de vier letters af:

• Situatie: Wat was er aan de hand? Waar en wanneer was dat?
• Taak: Wat was jouw rol? Wat werd er van jou verwacht?
• Actie: Wat deed je precies? Wat zei je?
• Resultaat: Hoe liep het af? Wat zou je de volgende keer anders doen?

Let vooral op de actie. Zegt een kandidaat steeds "we", vraag dan: "Wat deed jij zelf?" Blijft het antwoord algemeen, zoals "Ik probeer altijd rustig te blijven", vraag dan naar die ene keer: "Kun je een moment noemen waarop dat lastig was?" Een kandidaat met echte ervaring geeft details: namen van systemen, tijden, wat de klant zei. Een kandidaat zonder ervaring blijft hangen in algemene termen.

Heeft iemand weinig werkervaring, zoals een scholier of starter? Dan mag het voorbeeld ook uit school, sport, vrijwilligerswerk of thuis komen. Het gaat om het gedrag, niet om de plek.

Hieronder staat een korte doorvraagkaart om naast je vragenlijst te leggen.

30 sollicitatiegesprek vragen per categorie

De vragen hieronder werken voor de meeste functies. Kies per gesprek de vragen die passen bij wat de functie vraagt. Bij elke vraag staat waar je op let. Vragen met een (STAR) zijn bedoeld om met de STAR-methode op door te vragen.

Opening en motivatie

1. Wat weet je al van ons bedrijf? Je ziet of iemand zich heeft voorbereid. Een paar feiten is genoeg; het gaat om interesse.
2. Waarom heb je op deze vacature gereageerd? Let op of het antwoord over deze baan gaat of over "een baan".
3. Wat zoek je in je volgende werkgever? Zo hoor je wat iemand belangrijk vindt, en of je dat kunt bieden.
4. Waarom wil je weg bij je huidige werk? Luister naar de toon. Klaagt iemand vooral over een vorige baas, vraag dan wat die zelf had kunnen doen.
5. Hoe ziet je ideale werkdag eruit? Past dat beeld bij het werk dat je aanbiedt? Zo niet, dan is dat nu het moment om het te bespreken.

Ervaring en vakkennis

6. Wat deed je op een gewone werkdag in je vorige baan? Je krijgt een concreet beeld van ervaring, los van de functietitel op het cv.
7. Vertel over een klus of project waar je trots op bent. (STAR) Vraag door naar de eigen bijdrage en het resultaat.
8. Met welke systemen, machines of programma's heb je gewerkt? Vraag bij elke naam hoe vaak en waarvoor iemand het gebruikte.
9. Wat zou je in de eerste week bij ons willen leren? Je hoort of iemand weet wat die nog mist, en of die dat durft te zeggen.
10. Vertel over een fout die je maakte in je werk. (STAR) Iedereen maakt fouten. Je let op eerlijkheid en op wat iemand deed om het op te lossen.

Samenwerken en communicatie

11. Vertel over een keer dat je het oneens was met een collega. (STAR) Hoe ging iemand het gesprek aan? Werd het opgelost?
12. Hoe zou je vorige leidinggevende jou omschrijven? Vraag daarna: "En wat zou die zeggen dat je beter kunt doen?"
13. Vertel over een keer dat je een collega hielp die het druk had. (STAR) Je hoort of iemand verder kijkt dan de eigen taken.
14. Wanneer werk je liever alleen, en wanneer samen? Er is geen goed antwoord; het gaat om wat past bij jouw team.
15. Vertel over een lastige klant of patiënt. Wat deed je? (STAR) Let op rust, toon en of de kandidaat de klant serieus nam.

Problemen oplossen en druk

16. Vertel over de drukste dag die je hebt meegemaakt. (STAR) Hoe stelde iemand prioriteiten? Wat liet die bewust liggen?
17. Vertel over een probleem dat je oploste zonder dat iemand het je vroeg. (STAR) Zo zie je of iemand zelf initiatief neemt.
18. Wat doe je als je een opdracht niet begrijpt? Je wilt horen dat iemand vraagt, niet gokt.
19. Vertel over een keer dat iets niet volgens plan liep. (STAR) Let op hoe snel iemand schakelde en wie die erbij betrok.
20. Stel: je ziet dat een collega een veiligheidsregel overslaat. Wat doe je? Dit is een situatievraag. Gebruik er zo een als iemand weinig ervaring heeft.

Werkhouding en ontwikkeling

21. Wat heb je het afgelopen jaar geleerd, op je werk of daarbuiten? Je ziet of iemand zich wil ontwikkelen.
22. Vertel over feedback die je kreeg en wat je ermee deed. (STAR) Kan iemand kritiek aannemen en er iets mee doen?
23. Waar word je in je werk blij van, en waar niet? Een eerlijk antwoord helpt jullie allebei.
24. Waar wil je over twee jaar staan? Past dat bij de groei die jij kunt bieden? Een ambitieuze kandidaat in een functie zonder doorgroei vertrekt sneller.
25. Wat is jouw zwakke punt, met een voorbeeld? Zonder voorbeeld krijg je een standaardantwoord. Vraag daarom altijd naar een situatie.

Praktische afspraken

26. Welke dagen en uren kun je werken? Bespreek ook avonden, weekenden en feestdagen als die bij de functie horen.
27. Hoe kom je naar je werk, en hoe lang ben je onderweg? Werkgevers noemen reistijd geregeld als reden dat een kandidaat afhaakt.^bron
28. Wanneer kun je beginnen? Vraag naar de opzegtermijn bij de huidige werkgever.
29. Wat zijn je salariswensen? Noem daarna zelf de bandbreedte uit je vacature. Zo weten jullie allebei of het past.
30. Welke vragen heb jij nog voor ons? Goede kandidaten hebben vragen over het werk, het team of het inwerken. Geen vragen kan zenuwen zijn, maar vraag er even naar.

Vragen die je niet mag stellen

Niet elke vraag is toegestaan. Je mag een kandidaat niets vragen over privézaken. Je mag ook niet vragen naar iemands gezondheid of ziekteverzuim bij een vorige werkgever.^bron Gezondheidsvragen mogen alleen in een medische aanstellingskeuring, en die mag alleen bij enkele functies.

Vragen naar kinderwens, zwangerschap of hoe iemand de kinderopvang regelt, zijn ook niet toegestaan.^bron Een sollicitant hoeft een zwangerschap ook niet te melden.

Je mag wel vragen of iemand de taken van de functie aankan. Bijvoorbeeld: "Deze functie vraagt veel tillen. Kun je dat?"^bron Vraag dus naar het werk, niet naar de persoon.

Let ook op wat je vastlegt. In de sollicitatiefase mag je geen kopie van het identiteitsbewijs maken en niet om het burgerservicenummer (BSN) vragen. Je mag wel het originele identiteitsbewijs laten zien. Naar het strafrechtelijk verleden vraag je alleen als dat nodig is voor de functie; dan volstaat meestal een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG).^bron

Na het gesprek: beoordelen en terugkoppelen

Beoordeel elke kandidaat direct na het gesprek, op dezelfde punten. Geef per punt een score van 1 tot 5 en schrijf er één zin bij. Vergelijk pas daarna. Zo voorkom je dat de laatste kandidaat van de dag de meeste indruk maakt, alleen omdat je die nog het best onthoudt.

Laat elke kandidaat binnen een paar dagen weten waar die aan toe is, ook als het een nee is. Een korte, persoonlijke afwijzing houdt je naam goed in de regio. Voorbeeldteksten vind je bij sollicitant afwijzen.

Ruim daarna de gegevens op. Krijgt een sollicitant de baan niet, dan is het gebruikelijk dat je de gegevens uiterlijk 4 weken na het einde van de procedure verwijdert. Met toestemming van de sollicitant mag je ze langer bewaren, tot maximaal 1 jaar.^bron

Heb je je kandidaat gevonden? Spreek dan het contract en de proeftijd af. Wat daarvoor geldt, lees je bij contractvormen.

Bronnen

1. UWV: werkgeversonderzoek 2025, moeilijk vervulbare vacatures, gecontroleerd op 24 oktober 2026
2. Rijksoverheid: welke vragen mogen niet in een sollicitatiegesprek, gecontroleerd op 24 oktober 2026
3. College voor de Rechten van de Mens: zwanger en werk, gecontroleerd op 24 oktober 2026
4. Autoriteit Persoonsgegevens: persoonsgegevens van sollicitanten, gecontroleerd op 24 oktober 2026